Nem chay Hà Nội từ lâu đã trở thành một món ẩm thực chay tinh tế, không chỉ hấp dẫn người ăn chay mà còn chinh phục cả những thực khách khó tính nhất. Với lớp vỏ ngoài vàng giòn rụm, phần nhân chay đậm đà, thơm lừng hương nấm và các loại gia vị đặc trưng, nem chay Hà Nội mang đến một trải nghiệm vị giác hoàn toàn khác biệt so với nem chay ở các vùng miền khác. Bí quyết nằm ở cách lựa chọn nguyên liệu tươi ngon và khéo léo trong khâu cuốn nem để nem giữ được hình dáng đẹp mắt sau khi chiên. Việc tự tay chuẩn bị những chiếc nem chay tại nhà không chỉ đảm bảo vệ sinh mà còn giúp bạn tùy chỉnh hương vị theo sở thích.
Nem chay Hà Nội thường được làm từ các nguyên liệu quen thuộc như nấm mèo, cà rốt, miến, đậu hũ và các loại rau thơm. Để tạo nên hương vị đặc trưng “đúng chuẩn” Hà thành, người làm nem cần chú trọng đến tỷ lệ gia vị, đặc biệt là nước mắm chay và đường thốt nốt. Không giống như nem chay ở các tỉnh miền Nam thường ngọt và cay nồng, nem chay Hà Nội có vị ngọt thanh, bùi bùi của nấm và thơm mùi gừng, sả. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về cách làm nem chay Hà Nội ngon chuẩn vị, giúp bạn có thể trổ tài nấu nướng ngay tại gian bếp của gia đình mình.
Có thể bạn quan tâm: Sốt Tắc Chấm Bánh Tráng: Công Thức Làm Nước Chấm Đậm Đà Cho Bữa Tiệc Nhậu
Tóm tắt quy trình thực hiện
- Sơ chế nguyên liệu: Rửa sạch và thái nhỏ các loại rau củ (cà rốt, hành tây, nấm các loại), ng miến, đậu hũ và các loại rau thơm.
- Làm nhân nem: Xào chín hỗn hợp nguyên liệu nhân nem với gia vị (nước mắm chay, đường, muối, tiêu) cho thấm đều.
- Chuẩn bị vỏ nem: Nhúng nhẹ từng miếng bánh tráng vào nước cho mềm dẻo, sau đó trải ra để cuốn nhân.
- Cuốn nem: Cho nhân vào giữa bánh tráng, cuộn chặt tay thành hình chữ nhật hoặc hình trụ.
- Chiên nem: Đun nóng dầu ăn, thả nem vào chiên vàng giòn đều các mặt, vớt ra để ráo dầu.
Các bước chi tiết
1. Nguyên liệu cần chuẩn bị
Để làm nem chay Hà Nội ngon, việc chọn nguyên liệu tươi và chất lượng là bước quan trọng nhất. Bạn cần chuẩn bị các nguyên liệu sau:
- Bánh tráng nem: Chọn loại bánh tráng mỏng, dai để khi cuốn nem không bị rách và khi chiên nem sẽ giòn tan. Khoảng 20 – 25 lá.
- Đậu hũ (tàu hũ): 2 bìa (loại đậu hũ trắng thông thường), nên chọn loại đậu hũ già một chút để khi xào không bị nát.
- Miến dong: 100g (hoặc miến sợi nhỏ), ngâm nước cho mềm rồi cắt ngắn.
- Nấm các loại:
- Nấm mèo (nấm đen): 50g (ngâm nở, rửa sạch, thái sợi).
- Nấm hương (nấm đông cô): 10 – 15 cái (ngâm nở, giữ lại nước ngâm, thái sợi).
- Nấm rơm: 100g (bổ đôi hoặc để nguyên nếu nhỏ).
- Rau củ:
- Cà rốt: 1 củ nhỏ (bào sợi).
- Hành tây: 1/2 củ (bào nhỏ).
- Hành lá, rau răm, rau ngò (mùi): một ít.
- Gia vị chay: Đường thốt nốt (hoặc đường phèn), nước mắm chay (hoặc nước tương), muối, bột nêm chay, tiêu xay, dầu ăn.
- Gia vị ướp nem (tạo mùi thơm đặc trưng): 1 củ gừng nhỏ, 2 tép sả, 1 củ hành tím (tất cả băm nhuyễn).
Lưu ý: Nguyên liệu nem chay Hà Nội thường không dùng quá nhiều loại gia vị cay nồng mà tập trung vào hương thơm tự nhiên từ nấm và rau củ.
Có thể bạn quan tâm: Cá Chiên Sốt Mắm Tỏi: Công Thức Chuẩn Vị Và Bí Quyết Giữ Thịt Cá Giòn Ngon
2. Sơ chế nguyên liệu
Sơ chế kỹ lưỡng giúp nguyên liệu sạch và giữ được độ tươi ngon:
- Đậu hũ: Rửa sạch, để ráo nước, sau đó dùng khăn thấm khô và dùng tay bóp nát hoặc dùng thìa dằm nhuyễn.
- Miến: Ngâm trong nước lạnh khoảng 10 – 15 phút cho mềm, vớt ra rổ cho ráo nước rồi dùng kéo cắt ngắn (khoảng 2cm).
- Nấm:
- Nấm mèo và nấm hương ngâm với nước ấm cho nở mềm, rửa sạch nhiều lần để loại bỏ bụi bẩn, cát. Sau đó thái sợi nhỏ.
- Nấm rơm cắt bỏ chân, rửa sạch, để ráo.
- Rau củ: Cà rốt, hành tây bào sợi nhỏ. Rau răm, rau ngò, hành lá rửa sạch, thái nhỏ.
- Nước ngâm nấm: Sau khi ngâm nấm hương, bạn chắt lấy nước trong để dùng khi xào nhân nem, giúp tăng độ đậm đà và hương thơm.
Mẹo nhỏ: Để nem chay Hà Nội có độ giòn và dai, bạn nên trộn đều các nguyên liệu sau khi đã ráo nước.
3. Cách làm nhân nem chay Hà Nội
Nhân nem là “linh hồn” của món ăn. Để nhân nem chay ngon, bạn cần xào sơ qua các nguyên liệu để chúng thấm gia vị và bớt mùi sống:
- Bước 1: Bắc chảo lên bếp, cho một ít dầu ăn vào đun nóng. Phi thơm hành tím băm nhuyễn cùng gừng và sả băm.
- Bước 2: Cho đậu hũ đã dằm nhuyễn vào xào trước. Xào ở lửa vừa cho đến khi đậu hũ se lại.
- Bước 3: Tiếp tục cho các loại nấm (nấm mèo, nấm hương, nấm rơm) vào xào cùng. Nấu khoảng 2 – 3 phút cho nấm ra nước và thấm gia vị.
- Bước 4: Cho miến, cà rốt, hành tây vào xào chung. Lúc này, bạn nêm gia vị: 2 muỗng canh nước mắm chay (hoặc nước tương), 1 muỗng canh đường thốt nốt, 1/2 muỗng cà phê muối, 1 muỗng cà phê bột nêm chay và ít tiêu.
- Bước 5: Xào đều tay cho đến khi các nguyên liệu chín mềm và thấm đẫm gia vị. Cuối cùng thêm rau răm, rau ngò và hành lá vào, trộn nhanh rồi tắt bếp.
- Bước 6: Đổ nhân nem ra thau lớn, để thật nguội hoàn toàn trước khi cuốn. Lưu ý quan trọng: Nếu nhân nem còn nóng hoặc ướt, bánh tráng sẽ bị mềm và rách khi cuốn, nem chiên sẽ không giòn.
4. Các bước cuốn nem chay Hà Nội
Cách cuốn nem chay Hà Nội đòi hỏi sự khéo léo để nem có hình dáng đẹp mắt và đều nhau:
Có thể bạn quan tâm: Cách Làm Bánh Cay Khoai Mì Giòn Ngon, Chuẩn Vị Tại Nhà
- Chuẩn bị: Đặt một mâm sạch hoặc thớt phẳng. Chuẩn bị một bát nước lọc và một ít dầu ăn (hoặc nước lọc có pha chút muối) để nhúng bánh tráng.
- Bước 1: Nhúng nhanh bánh tráng vào bát nước (hoặc dùng khăn ướt lau nhẹ bề mặt bánh tráng) cho bánh vừa mềm dẻo nhưng không bị nhũn. Xếp bánh tráng lên mâm.
- Bước 2: Cho một lượng nhân vừa đủ (khoảng 2 – 3 muỗng canh) vào giữa miếng bánh tráng. Gấp hai mép bánh vào trong, sau đó cuộn chặt tay về phía trước để nem thành hình trụ dài hoặc hình chữ nhật.
- Bước 3: Khi cuộn đến mép cuối, bạn có thể quét một ít nước hoặc bột năng pha loãng ở mép bánh để nem dính chặt, không bung ra khi chiên.
- Mẹo để nem giòn và không bị bung: Nem nên cuốn chặt tay nhưng không quá chặt以免 nhân bị nổ. Khoảng cách giữa các cuốn nem nên đều nhau.
5. Cách chiên nem chay Hà Nội giòn rụm
Chiên nem là khâu quyết định độ giòn và màu sắc đẹp mắt:
- Chuẩn bị dầu: Dùng chảo sâu lòng hoặc chảo thường, đổ dầu ăn ngập khoảng 1/2 đến 2/3 nem (nếu chiên ngập dầu nem sẽ giòn đều hơn). Dầu phải thật nóng già (khoảng 170 – 180 độ C) nem mới không bị ngấm dầu.
- Kỹ thuật chiên:
- Thả nem vào chảo dầu nóng. Nên chiên nem ở lửa vừa phải để nem chín đều từ trong ra ngoài.
- Khi nem vừa thả vào, dầu sẽ sôi mạnh, bạn hãy điều chỉnh lửa nhỏ lại một chút để nem không bị cháy ngoài sống trong.
- Dùng đũa lật nhẹ nhàng để nem vàng đều các mặt. Chiên khoảng 5 – 7 phút tùy kích thước nem.
- Khi nem chín: Nem chuyển sang màu vàng ruộm, lớp vỏ ngoài giòn rụm là được. Vớt nem ra rổ có lót giấy thấm dầu hoặc rack để nem ráo dầu, giữ được độ giòn lâu hơn.
Lưu ý: Không nên chiên nem quá lâu vì nhân nem đã chín sơ qua, chiên lâu nem sẽ bị khô và cứng.
6. Nước chấm nem chay Hà Nội
Nước chấm là yếu tố không thể thiếu để hoàn thiện món nem chay Hà Nội. Nước chấm nem chay ngon phải có vị chua ngọt thanh, cay nhẹ và thơm mùi gừng:
- Nguyên liệu: 3 muỗng canh nước lọc, 2 muỗng canh nước mắm chay (hoặc nước tương), 2 muỗng canh đường (hoặc đường thốt nốt), 1 muỗng canh nước cốt chanh (hoặc giấm), 1/2 tép gừng băm nhỏ, 1 tép tỏi băm nhỏ, 1 – 2 trái ớt thái lát.
- Cách pha: Hòa tan đường với nước lọc cho đến khi đường tan hết. Thêm nước mắm chay, nước cốt chanh, gừng, tỏi và ớt vào khuấy đều. Nếm lại cho vừa miệng (vị chua ngọt hài hòa). Nếu thích nước chấm sánh hơn, bạn có thể hòa một ít bột năng vào nước rồi đun sôi nhẹ.
- Mẹo hay: Nước chấm nem chay Hà Nội thường có vị ngọt tự nhiên của đường thốt nốt và mùi thơm đặc trưng của gừng. Đây là bí quyết tạo nên sự khác biệt so với các loại nước chấm nem thông thường.
7. Các biến tấu và lưu ý quan trọng
Để món nem chay Hà Nội thêm phong phú và đạt chuẩn vị, bạn cần lưu ý một số điểm sau:
Có thể bạn quan tâm: Cách Làm Đu Đủ Trộn Mắm Tép Ngon Chuẩn Vị Miền Tây
- Cách bảo quản nem sống: Nếu làm nhiều, bạn có thể cuốn nem xong rồi xếp vào khay, bọc kín bằng màng bọc thực phẩm và bảo quản trong ngăn đá tủ lạnh. Nem có thể để được 1 – 2 tuần. Khi ăn, lấy ra chiên trực tiếp không cần rã đông (nem sẽ giòn hơn).
- Nem chay hấp dẫn hơn: Nếu muốn nem có màu sắc đẹp mắt hơn, bạn có thể cho một ít nghệ tươi vào xào cùng nhân nem (hoặc dùng bột nghệ).
- Nem chay không chiên (Nem lụi chay): Thay vì chiên ngập dầu, bạn có thể nướng nem bằng nồi chiên không dầu hoặc lò nướng ở nhiệt độ 180 độ C trong 15 – 20 phút để món ăn lành mạnh hơn, ít dầu mỡ.
- Làm nem chay bằng bánh phở: Một biến tui khác của nem chay Hà Nội là dùng bánh phở thay cho bánh tráng. Khi đó nem sẽ có độ dai khác biệt, thường được gọi là nem rán miền Bắc. Tuy nhiên, nem làm bằng bánh tráng vẫn là phổ biến nhất.
8. Một số câu hỏi thường gặp
Q: Tại sao nem chay nhà tôi bị mềm, không giòn?
A: Có thể do một trong các nguyên nhân sau:
- Nhân nem chưa ráo nước hoàn toàn khi cuốn.
- Bánh tráng nhúng quá lâu hoặc quá ướt.
- Dầu chiên chưa đủ nóng hoặc nem chiên trong lửa quá nhỏ.
- Nem để lẫn vào nhau sau khi chiên chưa ráo dầu.
Q: Có thể thay thế nguyên liệu nào không?
A: Bạn có thể thay nấm mèo bằng nấm bào ngư, hoặc thêm các loại rau củ khác như su hào, củ cải đường để tạo màu sắc. Tuy nhiên, để giữ hương vị đặc trưng của nem chay Hà Nội, không nên bỏ qua nấm hương và gừng.
Q: Nem chay để được bao lâu?
A: Nem chiên chín để ở nhiệt độ phòng có thể giữ được 1 ngày (nếu để trong hộp kín). Nem sống (đã cuốn) bảo quản trong ngăn đá tủ lạnh được 1-2 tuần.
9. Kết luận
Cách làm nem chay Hà Nội không quá phức tạp nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ từ khâu chọn nguyên liệu, sơ chế đến cuốn nem. Thành phẩm là những chiếc nem vàng ruộm, giòn rụm bên ngoài, mềm thơm bên trong với hương vị nấm đặc trưng, chấm cùng nước mắm chay pha gừng chua ngọt thì không gì hấp dẫn bằng. Hy vọng với hướng dẫn chi tiết trên đây, bạn đã có thể tự tay trổ tài nấu nướng, mang đến cho gia đình và bạn bè một món chay thanh đạm nhưng không kém phần thơm ngon. Đừng quên truy cập PorkShop.vn để cập nhật thêm nhiều công thức ẩm thực chay độc đáo khác nhé!